Ο πρώην πρωθυπουργός γνώριζε, βέβαια, ότι το timing ίδρυσης του κόμματος λίγο πριν από το καλοκαίρι δεν ήταν το πιο ευνοϊκό. Η εντύπωση που είχε καλλιεργηθεί για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες εντός του φθινοπώρου ανάγκασε τον Αλέξη Τσίπρα να επισπεύσει τις ανακοινώσεις, ώστε να προλάβει να στήσει κομματικό μηχανισμό. Ωστόσο, η κυβέρνηση απέρριψε τελικά το ενδεχόμενο εκλογών το φθινόπωρο και οδεύει προς ολοκλήρωση της τετραετίας.
Από τον ενθουσιασμό στην στασιμότητα
Στις αρχές του καλοκαιριού, οι δημοσκοπήσεις έδειχναν το νέο σχήμα του Αλέξη Τσίπρα να εξασφαλίζει με άνεση τη δεύτερη θέση και το ΠΑΣΟΚ να πέφτει στην τρίτη. Οι επιθέσεις της Χαριλάου Τρικούπη προς τους δημοσκόπους φανέρωσαν έναν μίνι-πανικό, ενώ η ΕΛΑΣ άρχισε να αυτοπαρουσιάζεται ως η «πραγματική αντιπολίτευση» και μόνη εναλλακτική λύση στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριζε δε, ότι από τη στιγμή που η ΕΛΑΣ κατάφερε με την έναρξη της λειτουργίας της να βγαίνει δεύτερη, θα μπορούσε σύντομα να διεκδικήσει και την εκλογική πρωτιά.
Στην Αμαλίας είχαν επενδύσει αρκετά στην παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος του κόμματος στη Θεσσαλονίκη, ώστε εκείνο να πάρει την πολυπόθητη ώθηση που θα ανέβαζε τα ποσοστά του σε επίπεδα άνω του 20% και θα το έφερνε πιο κοντά στα ποσοστά της Νέας Δημοκρατίας. Οι προσδοκίες αυτές διαψεύστηκαν και ο ενθουσιασμός για το νέο πολιτικό εγχείρημα –που προερχόταν κατά βάση από πρώην ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ– ξεθώριασε. Οι τελευταίες μετρήσεις δείχνουν μείωση της απόστασης του ΠΑΣΟΚ από την ΕΛΑΣ και ορισμένοι δημοσκόποι εκτιμούν πως η Χαριλάου Τρικούπη έχει περιθώρια να ανατρέψει υπέρ της τα δεδομένα έως τα Χριστούγεννα. Παρ’ όλα αυτά, ο Αλέξης Τσίπρας επέμεινε στην πρόσφατη εμφάνισή του στον ΣΚΑΪ ότι μόνο εκείνος μπορεί να κερδίσει τη Νέα Δημοκρατία.
Η πτώση που παρουσιάζει η ΕΛΑΣ δεν είναι τυχαία και δεν προκαλεί μεγάλη έκπληξη. Δεν είναι κάτι ασυνήθιστο να υποχωρούν, μετά από ένα διάστημα, τα ποσοστά νέων κομμάτων, καθώς στην πορεία αναδεικνύονται αντιφάσεις ή προτεραιότητες που απομακρύνουν ένα μέρος του ακροατηρίου τους. Επιπλέον, στην περίπτωση της ΕΛΑΣ, στην υποχώρηση συνέβαλαν η απειρία των νέων στελεχών, ελλείψεις στο οργανωτικό σκέλος, η αποδοχή τετελεσμένων του πρώην πρωθυπουργού στα ιδιωτικά πανεπιστήμια και διάφορες άστοχες δηλώσεις μελών του κόμματος για τη φορολόγηση του πλούτου, τις τραπεζικές θυρίδες και άλλα ζητήματα. Στελέχη που δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα στα πάνελ έχουν διακριτικά «μαζευτεί» από την Αμαλίας, ενώ ενισχύεται πλέον και η ανάγκη η ΕΛΑΣ να ανοίξει τις πόρτες της σε πρώην συνοδοιπόρους του Τσίπρα, οι οποίοι έχουν ερείσματα στην επαρχία και μπορούν να τρέξουν τον προεκλογικό αγώνα.
Η ανθεκτικότητα του ΠΑΣΟΚ
Επιπλέον, το στοιχείο που μάλλον υποτίμησε ο πρώην πρωθυπουργός είναι η ανθεκτικότητα του ΠΑΣΟΚ. Σε αντίθεση με τη μονοπρόσωπη ΕΛΑΣ, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχει ερείσματα στις περιφέρειες, στους δήμους και στα επιμελητήρια, ενώ τα μέλη του θεωρούνται «μπαρουτοκαπνισμένα» στη δημόσια αντιπαράθεση. Επιπλέον, ο πρόεδρος του κόμματος, Νίκος Ανδρουλάκης, επωφελείται από την απουσία του Αλέξη Τσίπρα από τα κοινοβουλευτικά έδρανα, καθώς αναγκάζει με αυτόν τον τρόπο τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να απαντά στα ερωτήματα που του θέτει εκείνος, έχοντας έτσι μεγαλύτερη επιρροή στην επιβολή της ατζέντας.
Ταυτόχρονα, ο κομματικός μηχανισμός είναι λειτουργικός. Κι όπως φάνηκε και από τις εκδηλώσεις της 3ης Σεπτεμβρίου στο Ηράκλειο, είναι σε θέση να κινητοποιεί δυνάμεις στην περιφέρεια. Επίσης, η επικέντρωση του ΠΑΣΟΚ στην προγραμματική αντιπολίτευση και, ιδιαίτερα, στο ζήτημα του ιδιωτικού χρέους λειτουργεί υπέρ του και το κόμμα είναι το μόνο που τσίμπησε μία μονάδα στις μετρήσεις μετά τη ΔΕΘ. Οι εξελίξεις αυτές είναι λογικό να προκαλούν χαμόγελα στην Τρικούπη.
Τα ερωτήματα της επόμενης μέρας
Παρ’ όλα αυτά, κανένα από τα δύο σχήματα δεν δείχνει, προς ώρας, ικανό να απειλήσει την πρωτοκαθεδρία της Νέας Δημοκρατίας. Αμφότερα επιδιώκουν, στη διπλή – κατά τα φαινόμενα – εκλογική διαδικασία, να καταλάβουν τη δεύτερη θέση και, υπό αυτή τη συνθήκη, να ευνοηθούν από την πόλωση που επιδιώκουν να καλλιεργηθεί στις δεύτερες κάλπες.
Από την άλλη, ανεξαρτήτως του ποιος θα βγει δεύτερος, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η απόσταση ανάμεσα στα δύο κόμματα. Αν αυτή είναι μικρή και η απόσταση από τη Νέα Δημοκρατία παραμένει στα σημερινά επίπεδα, θα τεθεί αναπάντεχα και πάλι στο τραπέζι το αίτημα κοινής συμπόρευσης, ένα ερώτημα που θα δημιουργούσε ρωγμές στη βάση του ΠΑΣΟΚ, σε περίπτωση που το κόμμα βγει τρίτο.
Αν πάλι βγει τρίτη η ΕΛΑΣ; Σε αυτή την περίπτωση, ο Αλέξης Τσίπρας θα βρισκόταν σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση, καθώς θα ακυρωνόταν ο ισχυρισμός του ότι είναι ο μόνος που θα μπορούσε να ανατρέψει την κυβέρνηση. Η ΕΛΑΣ, όμως, είναι ο Τσίπρας. Είναι, επομένως, αμφίβολο αν το κόμμα θα ήταν σε θέση να δικαιολογήσει την ύπαρξή του.
Κοντολογίς, τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και η ΕΛΑΣ έχουν λόγους να αγχώνονται στη μάχη για τη δεύτερη θέση. Για την ΕΛΑΣ, όμως, το διακύβευμα είναι κατά βάση υπαρξιακό. Ως εκ τούτου, στην Αμαλίας έχουν έναν λόγο παραπάνω να αγχώνονται.
